Home › Therapievormen › Hypnotherapie
Hypnotherapie
Werken met een verdiepte aandachtstoestand om patronen te beïnvloeden.
Redelijk bewijsWat is het?
In een ontspannen, verdiepte aandachtstoestand (trance) wordt gewerkt aan gewoontes, spanning of belemmerende overtuigingen.
Wat gebeurt er in een sessie?
Ontspanningsinductie gevolgd door suggesties, verbeelding of het opnieuw beleven van situaties.
Wat zegt het onderzoek?
Recente meta-analyses laten voor enkele toepassingen matige tot grote effecten zien. Bij angst vond een meta-analyse (17 trials) een gemiddeld effect van g≈0,79 direct na behandeling, oplopend naar g≈0,99 bij follow-up — maar hypnose werkte sterker als aanvulling op andere psychologische behandeling dan als losse therapie. Bij pijn tonen 85 gecontroleerde trials matige tot grote effecten (g≈0,54–0,76), sterk afhankelijk van hypnotische vatbaarheid; veel van dat onderzoek betreft experimentele pijn, minder chronische-pijnpatiënten. Voor prikkelbare-darmsyndroom is darmgerichte hypnotherapie goed onderbouwd (o.a. Lancet). Voor stoppen met roken is het bewijs juist zwak en onzeker (Cochrane 2019: effect hooguit klein). Hersenonderzoek (Cerebral Cortex 2016; Nature Mental Health 2024) laat een neurobiologische basis zien.
Redelijk bewijs
Waarvoor wordt het gebruikt?
- Stoppen met roken
- Stress
- Spreekangst
- Sommige vormen van pijn
- Gewoontes
Wanneer voorzichtigheid?
- Psychose
- Ernstige dissociatie
- Als vervanging voor noodzakelijke medische of GGZ-zorg
Past vooral bij deze klachten
Op basis van de algemene vergelijking scoort deze therapievorm het hoogst bij:
Bronnen & onderzoek
De onderbouwing hierboven is gebaseerd op peer-reviewed onderzoek. Bekijk de bronnen zelf:
- Valentine, Milling e.a. (2019) — Hypnose bij angst, meta-analyse (g≈0,79)
- Thompson e.a. (2019) — Hypnose voor pijn, meta-analyse 85 trials
- IMAGINE-trial (2019), Lancet Gastroenterol Hepatol — hypnotherapie bij PDS
- Barnes e.a. (2019), Cochrane — hypnotherapie bij stoppen met roken (bewijs onzeker)
- Spiegel e.a. (2016), Cerebral Cortex — hersenactiviteit tijdens hypnose
- SHIFT-trial (2024), Nature Mental Health — hypnose en hersenstimulatie